Driessens&vandenBaar_Cityscape1.jpg
2016-02-17 16.16.35_sw.jpg
stijn van dorpe2.jpg
comission1.jpg
curtains_sketch.jpg
Driessens&vandenBaar_Cityscape1.jpg

Driessens & van den Baar


SCROLL DOWN

Driessens & van den Baar


 

Cityscapes

Driessens & van den Baar

In de voormalige ambulancegarage in de Tarwewijk stroomt op vele plekken zonlicht door de dakramen. De langgerekte, zojuist verbouwde werkruimte is het nieuwe onderkomen van Nicole Driessens en Ivo van den Baar. Opvallend aanwezig in hun nieuwe studio zijn de grote vilten plantobjecten, waarmee Wandschappen (het designlabel van Driessens & Van den Baar) bekendheid verwierf in de internationale designwereld. 

Werkklimaat
Toch is het vooral de kunstwereld waartoe kunstenaarsduo Driessens & Van den Baar zich willen verhouden. De objecten en installaties die zij maken zijn in eerste instantie autonome projecten, met Charlois als inspiratiebron. Ruim vijfentwintig jaar geleden kozen zij doelbewust voor dit deel van de stad. Ze verhuisden na hun studie van Brabant naar Rotterdam- Zuid, omdat daar werkruimte beschikbaar was en het werkklimaat hen meer stimuleerde.

Observaties
De projecten van Driessens & Van den Baar ontstaan vanuit dagelijkse observaties in hun leefomgeving. Ook Cityscapes is gebaseerd op het stadslandschap in Charlois. De installatie is geïnspireerd op de grote hoeveelheid huisraad die in de buurt wekelijks langs de stoeprand staat. Dit straatafval is onderdeel geworden van het straatbeeld en zegt iets over het gebied. Van den Baar: ‘Charlois is de toegangspoort tot Rotterdam voor mensen vanuit de hele wereld. Als er ergens problemen of oorlogen zijn, dan merk je dat in Charlois. Het vele in- en uitverhuizen, het langs de kant van de weg plaatsen van hele inboedels zegt iets over Charlois, maar ook wat er in de wereld gebeurt’.

Readymades
Driessens & Van den Baar zochten naar een manier om betekenis te geven aan dit straatbeeld. Gedurende anderhalf jaar fotografeerden zij de tijdelijke bergen kastjes, bedden, kleden, keukengerei en kleding. Uit de meer dan driehonderd foto’s kozen zij er vier uit op basis van vorm en kleur die tot groot formaat opgeblazen worden. Driessens: ‘De bergen afval zijn readymades. Door de aandacht er op te vestigen en ze uit hun context te halen krijgen ze een andere betekenis. Aan de manier waarop het straatafval is neergezet valt al veel interessants af te lezen: zijn mensen snel vertrokken, wat laten ze achter, waarom hebben ze het keurig in bundels achtergelaten? ‘. 

Patronen
De installatie Cityscapes bestaat, behalve uit vier megafoto’s, uit uitgeknipte kalkpatronen en vilten objecten. De foto’s worden tentoongesteld in een enorme havenloods en zodanig opgehangen dat de kijker zich bij elke foto in een andere ruimte waant. Een tweede laag in het werk is de vertaling van het platte beeld naar papieren patroondelen. De patronen zijn een letterlijke vertaling van de bewegingspatronen en leefpatronen van de mensen die hun spullen achterlieten. De foto’s worden ‘overplakt’ met de losse patroondelen. Een derde laag is omzetting van deze patroondelen naar abstracte, amorfe vilten objecten. Uiteindelijk correspondeert ieder vilten object met een foto. ‘De uitkomst is ook voor ons een verrassing. In die zin is het anti-design. Er ligt geen ontwerp aan ten grondslag’. 

Driessens en Van den Baar hebben de naam geëngageerde kunst te maken. Zelf denkt Van den Baar dat de invloed van kunstenaars in de samenleving beperkt is. “Wij lossen geen probleem op. We kunnen alleen iets vertellen over een situatie door middel van beelden. We maken dingen zichtbaar, maar we hebben niet de pretentie om het op te lossen”.

 
2016-02-17 16.16.35_sw.jpg

Antje Guenther


Antje Guenther


 

THE FUTURE IS TOO EMPTY TO INHABIT

Antje Guenther

In een interview uit 2013 over de afwezigheid van geschiedenis in snelgroeiende steden in Azie, Amerika en Europa zegt architect Rem Koolhaas: ‘The fact that human growth is exponential implies that the past will at some point become too small to inhabit (…)’.(‘Het feit dat de menselijke bevolking exponentieel groeit, houdt in dat op een gegeven moment het verleden te klein is om te bewonen (…)’). De Duitse kunstenaar Antje Guenther reageert op deze uitspraak in haar project ‘The future is too empty to inhabit’ om te onderzoeken hoe steden ingericht worden. Vertrekpunt voor haar project  is het gebouw De Rotterdam van Rem Koolhaas aan de Wilhelminapier.
 
Guenther kwam in 2014 in Charlois wonen op het moment dat deze kolos werd opgeleverd. Ze had net onderzoek gedaan naar het chaotische potentieel van het grid en daarvoor onder andere Delirious New York van Koolhaas gelezen. Het gebouw intrigeerde haar. Het sculpturale karakter van het gebouw sprak haar aan, maar het leek haar alsof de architect alleen de buitenkant en de iconische functie belangrijk gevonden had. Het toont zichzelf met zijn voorkant aan de Noordkant van Rotterdam, maar de ingang zit aan de Zuidkant. Tegelijkertijd is de binnenkant niet afgestemd op gebruikers. Guenther vroeg zich af wat dat zegt over de houding van de architect. 
 
De manier waarop architecten bepalen hoe de openbare ruimte eruit ziet is onderdeel van Guenther’s fascinatie voor steden. Ze studeerde fotografie en beeldende kunst in Leipzig en Karlsruhe en kwam via omzwervingen in Rotterdam terecht, een stad waar ze direct een band mee voelde.  Omdat Leipzig - net als Rotterdam - een arbeidersstad is met een second city syndrome. Na de val van de muur en het verdwijnen van de zware industrie veranderde Leipzig in een hippe stad met leuke cafeetjes en restaurantjes. Guenther ziet die ontwikkeling ook in Rotterdam. Dat Zuid minder gedefinieerd is en aan zijn lot overgelaten wordt maakt het gebied voor haar interessanter.
 
THE FUTURE IS TOO EMPTY TO INHABIT bestaat uit acht posters. Vier foto’s en vier teksten geven in een gelaagd verhaal commentaar op sociaal politiek ontwikkelingen en de manier waarop de openbare ruimte gedomineerd wordt door ‘star’ architecten, glazen skycrapers (wie kijkt er naar wie?) en controle in de openbare ruimte (door wie worden we bekeken?). De teksten verwijzen naar Fountainhead van Ayn Rand (en de invloed die dit boek heeft gehad op generaties van architecten) en het spel Tetris (“All you have to know it’s just a cheap officebuilding)”.
 
De posters hangen op strategische plekken in de openbare ruimte. Daarmee claimt Guenther deze ruimte, net als architecten en cityplanners. Omdat de achterkant van de Rotterdam naar de zuidkant gericht is, worden de posters alleen op Zuid plakken. Het is een experiment hoe tekst en fotografie gebruikt kunnen worden buiten de vier muren van musea. Ook mensen die niet gewend zijn om naar kunst te kijken kunnen het zien. 

THE FUTURE IS TOO EMPTY TO INHABIT is te zien op verschillende plekken bij de Maashaven met uitzicht op De Rotterdam. 

 
stijn van dorpe2.jpg

Stijn van Dorpe


Stijn van Dorpe


 

Short Cut Tarwewijk

Stijn Van Dorpe

Short cut Tarwewijk
Op 19 maart 2016 wandelden 200 mensen in een lang lint in één rechte lijn dwars door de Tarwewijk - zowel door openbaar als privéterrein. De groep wandelde een voordeur binnen en kwam er via de tuin van de achterburen in een andere straat weer uit. De route voerde door scholen, kerken, woningen en tuinen. De rechte lijn maakte een willekeurige dwarsdoorsnede door de wijk. Zonder onderscheid werden locaties doorkruist: niet alleen pittoreske plaatsen, architecturale hoogstandjes of historische gebouwen werden aangedaan, maar evenzeer modale woningen en verloren hoekjes. Het private en openbare voor liep voor even naadloos in elkaar over.

‘Artist in residence’
Short cut Tarwewijk is een project van de Belgische kunstenaar Stijn Van Dorpe. Van Dorpe woont en werkt in Gent, maar was in het voorjaar in Rotterdam uitgenodigd voor een ‘artist in residence’ in Paviljoen aan het Water. Het resultaat van zijn verblijf was een strak geregisseerde, tot in de puntjes voorbereidde wandeling door de Tarwewijk. Met iedere bewoners of eigenaar van de panden was onderhandeld, zodat de wandeling zonder onderbreking kon verlopen. Belangrijkste motief voor de wandeling voor Van Dorpe was dat de vertrouwde omgeving van de stad anders ervaren wordt. 

Poezie
Short cut Tarwewijk is volgens Van Dorpe een poëtisch middel dat gelijkheid ensceneert en machtsstructuren openbreekt. Gelijkheid omdat in deze gezamenlijke actie iedereen eenzelfde plaats inneemt (in een lijn). Machtsstructuren openbreken omdat mensen hun omgeving op een andere manier gaan zien. Daardoor kan de wandeling aanzetten tot mijmeren over de stad als verzameling van eigendommen en over de structuren die hiervoor aan de basis liggen. ‘Misschien kunnen ze opnieuw een verloren, utopisch licht laten schijnen op de idee van de gedeelte ruimte of het gemeenschappelijke’. 

Presentatie
De dwarsdoorsnede door de Tarwewijk is door Van Dorpe gefilmd en zal voor het eerst te zien zijn tijdens Charlois Speciaal. Naast een vertoning van de film van de kunstenaar is er ook een presentatie van filmmontages en fotomateriaal dat door wandelaars, bewoners zelf en een regionaal tv-station gemaakt is. Op deze manier wil Van Dorpe zijn visie en blik op de ‘short cut Tarwewijk’ relateren aan de creatieve verwerkingen, zienswijzen en ervaringen van de deelnemers en buurtbewoners. Zo komt niet zozeer de registratie centraal te staan, maar opnieuw de ruimte van de verbeelding.

 
comission1.jpg

Erik van Lieshout


Erik van Lieshout


 

Commision

ERIK VAN LIESHOUT

Echte luxe is niets kopen
Tijdens Charlois Speciaal presenteert Sculpture International Rotterdam de roemruchte film ‘Commission’ van Erik van Lieshout over winkelcentrum Zuidplein, waar Van Lieshout drie maanden lang een winkel runde. Van Lieshout is een internationaal gewaardeerd kunstenaar en vooral bekend vanwege zijn films en installaties over liefde, nationalisme, racisme en problematiek uit het stedelijk leven. 

Abstractie van het Zuidplein
Van Lieshout schreef voorafgaand aan de opnames: 'Dit wordt een persoonlijk document. Een verslag van de politiek-sociale onmacht van mensen en kunst. Het is een zoektocht naar de abstractie van het Zuidplein, de architectuur en de mensen, een nieuwe aanpak van sociale projecten en de connectie met Ahoy. (…) Zuidplein is een complex kunstwerk, het is mensen, beton, glas en winkels. Ik wil al die dingen versterken'. 

Spruitenplant
Van Lieshout kent het Zuidplein. Van 1993 tot 2007 woont en werkt hij in Rotterdam Zuid. Maar bij het maken de film kan hij zich moeilijk verbinden met het koopcentrum, de Blokkers, Hema’s mobiele telefoonwinkels en 63 CCTV camera’s. Daarom opent hij een winkel in een leegstaande unit en schaart hij zich met schroefjes, metalen buizen, gedroogde spruitenplant, spakenspanners en magnetrons tussen de winkelketens. Boven zijn winkel staat in oranje winkelletters Erik maakt gelukkig en Echte luxe is niets kopen. De spullen in de winkel zijn niet te koop, maar wel aanleiding tot gesprekken met zijn medewinkeliers en het winkelend publiek. Onderwerp van gesprek zijn ook de levensgrote posters van Pim Fortuyn en Aboutaleb en de sterarchitect Rem Koolhaas die hij in zijn winkel hangt. 

Van Lieshout toont met Commission zijn worsteling met het winkelcentrum tot de gesprekken met winkeliers, de ruzie met mediawinkel Saturn en gesprekken met mensen die binnenlopen. ‘Soms komen er mensen binnen die zeggen dat ze niet gefilmd willen worden. Dan zeg ik já, er hangen honderd camera’s op het Zuidplein.’

 
curtains_sketch.jpg

Sabrina Chou


Sabrina Chou


 

Curtains

Sabrina Chou

Architectuur creëren met minimale middelen
De Amerikaanse Sabrina Chou groeide op in Los Angeles en volgde een opleiding Visual and Environmental Studies aan Harvard University. Voor haar masteropleiding koos ze de Piet Zwart Academie in Rotterdam. Na haar opleiding bleef ze in Charlois vanwege het interessante klimaat: ‘Veel buitenlandse studenten blijven hier na hun studie. Er is veel interactie tussen kunstenaars in Charlois en tegelijkertijd heeft het de rust van een dorp. Het is niet overweldigend zoals Los Angeles. Er zijn hier veel minder prikkels en daardoor is er hier een heel gunstig werkklimaat’. 

Etalage 
In Los Angeles werkte Chou na haar studie enige tijd voor een architect en modeontwerper. De combinatie textiel en (ruimtelijke) vormgeving is sindsdien vertrekpunt voor veel van haar werk. Voor Charlois Speciaal onderzocht ze de relatie tussen architectuur en de manier waarop mensen de stedelijke omgeving ervaren. ‘Bewoners van Charlois gebruiken het raam van hun woning als een etalage. Aan de objecten in het raamkozijn en de gordijnen laten ze aan de buitenwereld zien wie er in dat betreffende huis woont. Daarmee creëren ze iets dat zowel privé als publiek is. Die wisselwerking vind ik interessant. Voor Curtains heb ik gekeken wat er zou gebeuren als ik deze bestaande structuur weg zou halen. Gaan mensen zich anders gedragen? Gaan ze zich anders tot elkaar verhouden?’

Eén straat
Met Curtains verbindt Chou visueel de huizen en winkels in één specifieke straat in Charlois. Chou verwijderde de bestaande raamdecoratie en hing er door de hele straat één enorm gordijn voor terug. Het gordijn bestaat uit losse onderdelen met een geometrische patroon, dat samen één geheel vormt. Zo creëert ze naar eigen zeggen architectuur met minimale middelen: ‘Gordijnen zijn meestal bedoeld voor binnen, maar dit is bedoeld om het beeld van de buitenruimte te veranderen. Het is een transparante stof waar licht doorheen schijnt. Ik heb het patroon zelf ontworpen, met een knipoog naar traditionele gordijnen in Charlois. Met Curtains verander ik het straatbeeld en verbind ik niet alleen de architectuur in de straat met elkaar, maar ook de mensen. Hopelijk wordt het gordijn een aanleiding voor bewoners en winkeliers om met elkaar in gesprek te gaan’.